Tercih listesi hazırlarken iki ifade sürekli karşına çıkar: taban puan ve başarı sırası. İkisi birbirine benzer ama aynı şey değildir. Bu yazıda ikisini kısa ve sade anlatıyoruz. Sonunda hangisine bakman gerektiğini de söylüyoruz.
Taban puan nedir?
Yerleştirme sonuçları açıklanınca her programın kontenjanı dolar. En son yerleşen adayın puanı, o programın taban puanı olur.
Örnek: Bir programa 100 kişi yerleşti. 100. adayın puanı 480 ise programın taban puanı 480'dir.
Programa yerleşen en yüksek puan ise tavan puandır.
Taban puan, geçen yılın sonucudur. Bu yılın tabanı, yerleştirme sonuçları açıklanınca belli olur. Yani taban puan bir eşik değil, bir yol göstericidir.
Başarı sırası nedir?
Sınavdan sonra adaylar puanlarına göre sıralanır. Bu sıralamadaki yerin, senin başarı sırandır.
En yüksek puanlı aday 1. sıradadır. Sıra büyüdükçe puan düşer.
Her puan türü için ayrı bir sıralama vardır: TYT, SAY, EA, SÖZ ve DİL. Bu listeler birbirinden bağımsızdır. Bir puan türündeki sırayı başka bir puan türüyle karşılaştırma.
Bir programın taban başarı sırası, o programa yerleşen son adayın sırasıdır. "Tıp kaç binle alıyor?" diye sorulduğunda aranan cevap budur.
Örnek: Hacettepe Üniversitesi Tıp (Türkçe), 2026'da 1.586. sıradaki adaya kadar öğrenci aldı. Taban puanı ise 537,81 oldu.
Taban puan mı, başarı sırası mı?
İkisine de bak. Ama programları karşılaştırırken başarı sırası genellikle daha güvenilirdir.
Neden? Puanlar, sınavın zorluğuna göre yıldan yıla kayar. Aynı puan bir yıl daha iyi, başka bir yıl daha kötü olabilir. Sıra ise adayın diğer adaylara göre yerini gösterir.
Hacettepe Tıp'ın (Türkçe) son dört yılına bakalım:
| Yıl | Taban puan | Taban başarı sırası |
|---|---|---|
| 2023 | 538,79 | 1.754 |
| 2024 | 532,12 | 1.935 |
| 2025 | 530,59 | 1.836 |
| 2026 | 537,81 | 1.586 |
2023 ile 2026'nın taban puanları neredeyse aynı: 538,79 ve 537,81. Sadece puana bakarsan bir değişiklik görmezsin. Sıraya bakınca fark ortaya çıkar. Programa girmek için gereken sıra 1.754'ten 1.586'ya yükselmiş.
Sıra da kusursuz değildir. Aday sayısı ve puanların dağılımı yıldan yıla değişir. Bu yüzden tek yıla değil, üç veya dört yıla birlikte bak.
Taban puana OBP nasıl girer?
Yerleştirme puanı iki parçadan oluşur: sınav puanı ve OBP katkısı.
OBP, diploma notunun 5 ile çarpımıdır. Diploma notu 100 ise OBP 500 olur.
ÖSYM, 2026'da OBP'yi 0,12 ile çarpıp sınav puanına ekliyor. Diploma notu 100 olan bir adaya en fazla 60 puan eklenir.
2025-YKS'de bir programa yerleşen adaylarda bu katsayı yarıya iner. Bu adaylar için OBP 0,06 ile çarpılır. Kayıt yaptırıp yaptırmamak bunu değiştirmez.
Sonuç şu: Aynı sınav puanına sahip iki adayın yerleştirme puanı farklı olabilir. Taban puanlar da ham puan değil, yerleştirme puanıdır.
Sık yapılan dört hata
1. Taban puanı "girmek için gereken puan" sanmak
Taban puan geçen yılın sonucudur. Bu yılın tabanı daha yüksek de olabilir, daha düşük de.
2. Farklı puan türlerinin sıralarını karıştırmak
SAY sırası ile EA sırası ayrı listelerdir. Bir programın hangi puan türüyle öğrenci aldığına bak. Hangi puan türünün ne demek olduğunu Puan Türü Ne Demek? yazımızda anlattık.
3. Ham puanı yerleştirme puanıyla karıştırmak
Taban puanlar OBP dahil yerleştirme puanlarıdır. Kendi puanını onlarla karşılaştırırken OBP'yi de hesaba kat.
4. Tek yıla bakmak
Bir yılın sonucu tesadüf olabilir. Programın son üç dört yılına bak. Hangi Bölüm'de program sayfalarında bu geçmiş yıllar yer alır.
Kendi puanını ve sıranı nasıl bulursun?
Puan Hesapla aracına TYT ve AYT doğru-yanlış sayılarını ve diploma notunu gir. Yaklaşık yerleştirme puanını ve yaklaşık başarı sıranı görürsün. Resmî sonuç ÖSYM'nin sonuç ekranında yer alır.
Sıranı bulduktan sonra bölümlere bak. Örneğin Tıp ve Psikoloji sayfalarında bütün üniversitelerin taban puanları ve başarı sıraları listelenir. Tek bir programın ayrıntısı için Hacettepe Tıp sayfasına bakabilirsin.
Sık sorulan sorular
Taban puan ile başarı sırası aynı şey mi?
Hayır. Taban puan bir puandır, başarı sırası bir sıradır. Biri "kaç puan?", diğeri "kaçıncı sıra?" sorusunu cevaplar. İkisi de programa yerleşen son adaya aittir.
Taban puanın altında kalırsam yerleşemez miyim?
Geçen yılın tabanı, bu yıl için kesin bir sınır değildir. Bu yılın tabanı sonuçlarla belli olur. Tercih yaparken geçen yılın verisi rehberindir. Listeni yüksek, orta ve düşük riskli programlarla dengeli hazırla.
Başarı sırası şartı nedir?
Bazı programlara yerleşmek için puanın yanında en düşük bir başarı sırası şartı aranır. ÖSYM bu şartın 2026'da da sürdüğünü açıkladı. Şart; tıp, hukuk, mühendislik, mimarlık, eczacılık, diş hekimliği ve öğretmenlik programları için geçerli. Hangi bölümde baraj kaç olduğunu Başarı Sırası Şartı Olan Bölümler Hangileri? yazımızda ele aldık.
Kaynaklar ve notlar
- Yerleştirme puanı, OBP katsayısı ve 2025'te yerleşenler için yarıya inen katsayı: ÖSYM 2026-YKS Sıkça Sorulan Sorular, soru 50, 51 ve 52.
- Yerleştirmenin yerleştirme puanlarına ve başarı sıralarına göre yapılması: ÖSYM 2026-YKS Tercih Kılavuzu, madde 1.1 ve 1.2.
- Yazıdaki taban puan ve sıra rakamları Hangi Bölüm veritabanından alınmıştır. Veriler ÖSYM ve YÖK Atlas kaynaklıdır. Bu site resmî değildir.
- 2023 verisi yalnızca doğrulanabilen programlar için vardır.
