"Bu bölümü okursam yurt dışında iş bulabilir miyim?" sorusu tercih döneminde en sık duyduğumuz sorulardan biri. İnternette bu soruya verilen cevapların çoğu tahmine ya da yıllar önceki listelere dayanıyor. Bu yazıda iki resmî kaynağa bakıyoruz: TÜİK'in Türkiye'de lisans bitirip yurt dışına yerleşenleri bölüm bölüm sayan beyin göçü istatistikleri ve gidilen ülkelerin kendi açık meslek listeleri.
Türk mezunların yüzde kaçı yurt dışına gidiyor?
TÜİK, Türkiye'de lisans eğitimini bitirip yurt dışında uzun süre yaşayan Türk vatandaşlarını "beyin göçü" olarak sayıyor. Veriyi YÖK'ün mezun kayıtlarını nüfus kayıtlarıyla eşleştirerek üretiyor, yani bir anket değil, kayda dayanıyor.
Son veriye göre lisans mezunlarının %2,2'si yurt dışında. Oran bir önceki yıl %2,0'dı ve TÜİK'in verisi olan 2015'ten bu yana en yüksek değer. Yani her 100 mezundan yaklaşık 2'si yurt dışına yerleşiyor. Oran küçük görünebilir, ama bölüme göre çok değişiyor: bazı bölümlerde her 8 mezundan biri yurt dışında.
Bazı kırılımlar şöyle:
- Cinsiyet: Erkeklerde %2,7, kadınlarda %1,8.
- Üniversite türü: Devlet üniversitesi mezunlarında %1,9, vakıf üniversitesi mezunlarında %4,4. Vakıf üniversitesine tam burslu girenlerde oran %8,6'ya çıkıyor.
- Öğrenim dili: Fransızca eğitim veren programların mezunlarında %10,5, Almanca %7,5, İngilizce %6,8, Rusça %5,0.
Bu farklar "vakıf üniversitesi ya da İngilizce program seni yurt dışına götürür" anlamına gelmiyor. Bu programları seçen öğrencilerin bir kısmı zaten yurt dışını planlıyor. Ama yabancı dilde eğitimin ve güçlü bir diplomanın yolu kolaylaştırdığı da açık.
Yurt dışına en çok giden bölümler
TÜİK her yıl yurt dışına gitme oranı en yüksek 50 lisans bölümünü yayımlıyor. Oran, o bölümden mezun olanların yüzde kaçının yurt dışında yaşadığını gösteriyor. İlk 10 bölüm şöyle:
| Bölüm | Yurt dışına gidiş oranı | 4 yıl önce |
|---|---|---|
| Moleküler Biyoloji ve Genetik | %13,1 | %23,8 |
| İşletme Mühendisliği | %13,0 | %9,0 |
| Matematik Mühendisliği | %11,0 | %8,8 |
| Elektronik Mühendisliği | %10,9 | %8,5 |
| Fizik Mühendisliği | %10,2 | %8,0 |
| Biyomühendislik | %9,3 | – |
| Bilgisayar Mühendisliği | %9,1 | %8,7 |
| Yazılım Mühendisliği | %9,1 | %6,9 |
| Elektronik ve Haberleşme Müh. | %8,4 | %7,1 |
| Ekonomi | %8,0 | %8,2 |
Listenin devamında Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri (%7,5), Endüstriyel Tasarım (%7,5), Mütercim ve Tercümanlık (%7,3), Elektrik Mühendisliği (%7,1), Endüstri Mühendisliği (%6,8) ve Amerikan Kültürü ve Edebiyatı (%6,8) var. Elli bölümün en düşüğü bile %3,0. Yani bu listedeki her bölüm Türkiye ortalamasının (%2,2) üstünde.
İki şeye dikkat et:
- Oran ile sayı aynı şey değil. Moleküler Biyoloji ve Genetik ya da Matematik Mühendisliği gibi küçük bölümlerde oran yüksek ama mezun sayısı az. Sayıca bakınca tablo farklı: en çok gidilen beş ülkede Türk mezunların en kalabalık grupları Bilgisayar, Makine, Elektrik-Elektronik ve Endüstri Mühendisliği ile İşletme mezunları.
- Moleküler Biyoloji ve Genetik'te oran düşüyor. Dört yıl önce her 4 mezundan biri yurt dışındaydı, şimdi her 8 mezundan biri. Bu bölümde yurt dışı çoğu zaman yüksek lisans ve doktora demek.
Alan alan bakınca
TÜİK aynı oranı on geniş alan için de veriyor:
| Alan | Gidiş oranı |
|---|---|
| Bilişim ve iletişim teknolojileri | %7,0 |
| Mühendislik, imalat ve inşaat | %4,8 |
| Doğa bilimleri, matematik, istatistik | %3,0 |
| Hizmetler (turizm, ulaştırma, spor vb.) | %2,5 |
| Sanat ve beşerî bilimler | %2,0 |
| Sosyal bilimler, gazetecilik | %2,0 |
| İş, yönetim ve hukuk | %1,8 |
| Sağlık ve refah | %0,9 |
| Eğitim | %0,8 |
| Tarım, ormancılık, veterinerlik | %0,8 |
Sağlıktaki düşük oran şaşırtıcı görünebilir, çünkü hemşirelik ve hekimlik pek çok ülkenin açık meslek listesinde. Sebep aşağıda anlattığımız lisans ve dil şartları: bir yazılımcı diplomasıyla doğrudan işe başlayabilirken bir hekim ya da hemşire önce o ülkenin sınavlarını ve dil düzeyini geçmek zorunda.
Türk mezunlar hangi ülkelere gidiyor?
Beyin göçü alan ülkeler arasında Türk mezunlar için ilk sırada açık farkla Almanya var. Tablo, yurt dışına giden lisans mezunlarının ülkelere dağılımını gösteriyor:
| Ülke | Payı | 4 yıl önce |
|---|---|---|
| Almanya | %22,0 | %15,3 |
| ABD | %16,9 | %24,8 |
| İngiltere | %10,5 | %11,1 |
| Hollanda | %8,3 | %5,8 |
| Kanada | %5,2 | %4,1 |
| Fransa | %3,0 | %2,7 |
| Avustralya | %2,9 | %2,8 |
| İrlanda | %2,5 | %1,1 |
| Polonya | %2,0 | %1,4 |
| KKTC | %1,9 | %2,0 |
| Belçika | %1,8 | %1,9 |
| İsviçre | %1,7 | %2,1 |
| İsveç | %1,7 | %1,7 |
| İspanya | %1,6 | %1,4 |
| BAE | %1,5 | %2,1 |
| İtalya | %1,4 | %1,5 |
| Avusturya | %1,4 | %1,6 |
Dört yılda tablo epey değişti. Almanya ABD'yi geçip ilk sıraya yerleşti, Hollanda ve İrlanda hızla yükseldi. ABD'nin payı ise üçte bir azaldı. Norveç, Japonya ve Rusya bu listede yok: TÜİK ilk 20 ülkenin dışında kalanları "diğer" başlığında topluyor.
TÜİK ilk beş ülke için en çok giden bölümleri de veriyor. Almanya, İngiltere ve Hollanda'ya en çok Bilgisayar Mühendisliği mezunları gidiyor. Hollanda'ya giden Türk mezunların %13,5'i Bilgisayar Mühendisi. ABD'de ilk sırada Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Kanada'da İşletme var. Beş ülkenin hepsinde ilk beşi mühendislik bölümleri ile İşletme ve İktisat dolduruyor.
Ülke ülke en çok aranan meslekler
Bir ülkenin "aranan meslekler" listesi o ülkede iş bulmayı ve vize almayı kolaylaştırır. Ama listelerin çoğu her yıl yenileniyor ve bir kısmı lisans değil meslek lisesi düzeyindeki işler için. Aşağıda Türkiye'den en çok merak edilen ülkelerin resmî listelerini ve lisans mezununun izleyebileceği ana yolu özetledik. Tutarlar kaynaktaki güncel değerler, kontrol tarihi yazının sonunda.
İsveç'te aranan meslekler
İsveç İş Ajansı'nın (Arbetsförmedlingen) meslek barometresine göre onlarca meslekte işçi açığı var. Lisans mezunları için öne çıkanlar mühendislik, bilişim ve hemşirelik. Bilişimde İngilizce iş bulmak mümkün. Hemşirelik ise lisans ister: Sosyal İşler Kurulu'nun (Socialstyrelsen) bilgi sınavı ve İsveççe şart.
Yol: iş teklifiyle çalışma izni ya da AB Mavi Kart. Çalışma izni için maaşın İsveç medyan maaşının en az %90'ı olması gerekiyor (aylık yaklaşık 34.470 SEK; bazı açık mesleklerde %75). Vize için dil şartı yok.
Almanya'da en çok aranan meslekler
Almanya Federal İş Ajansı'nın son darboğaz analizinde 157 meslek var. Yeni göç yasasıyla lisans mezunları için iki ana yol açık:
- AB Mavi Kart: İş teklifiyle. Yıllık brüt eşik 50.700 €. Mühendisler, bilişimciler, doğa bilimcileri, hekimler, öğretmenler, mimarlar ve tasarımcılar gibi aranan meslekler ile yeni mezunlar için eşik daha düşük: 45.934 €. Mavi Kart için Almanca şartı yok.
- Fırsat Kartı (Chancenkarte): İş teklifi olmadan bir yıl Almanya'da iş arama izni. Puanla başvuranlar için en az A1 Almanca ya da B2 İngilizce gerekiyor.
Diplomanın tanınıp tanınmadığını anabin veritabanından kontrol edebilirsin. Gerekirse ZAB'dan denklik belgesi alınıyor. Hekimlik, eczacılık ve öğretmenlik gibi mesleklerde ayrıca meslek tanıması gerekiyor.
Kanada göçmenlik meslek listesi
İnternette dolaşan "Kanada 38 meslekte göçmen alıyor" gibi listeler eski yıllardan kalma. Kanada bugün Express Entry adlı puanlı sistemle kalıcı oturum veriyor ve her yıl belirli kategorilere öncelik tanıyor. Güncel kategoriler: Fransızca bilenler, sağlık ve sosyal hizmetler, STEM (fen, teknoloji, mühendislik, matematik), zanaat meslekleri, eğitim ve yeni eklenen hekimler, araştırmacılar, üst düzey yöneticiler, ulaştırma ve askerî meslekler.
Kanada'da maaş eşiği yok, puan önemli: yaş, eğitim, dil sınavı sonucu ve iş deneyimi. Kategorilerin bir kısmı Kanada'da iş deneyimi istiyor. Bu yüzden pek çok Türk mezun Kanada'ya önce yüksek lisansla gidiyor. Kanada'ya en çok giden Türk mezunların bölümü İşletme.
Norveç'te aranan meslekler
Norveç İş Ajansı'nın (NAV) son işveren anketine göre ülkede yaklaşık 34.000 kişilik işçi açığı var. İlk sıralarda sağlık çalışanları, hemşireler, marangozlar ve elektrikçiler var. Ama dikkat: Bu açığın çoğu lise düzeyinde meslek eğitimi isteyen işlerde. Lisans mezunu için yol, iş teklifiyle nitelikli çalışan izni. Maaş Norveç'teki olağan düzeyde olmalı. Vize için dil şartı yok ama iş hayatında ve sağlık mesleklerinde Norveççe gerekiyor.
Avustralya'da en çok aranan meslekler
Avustralya'nın resmî listesi Core Skills Occupation List'te (CSOL) 456 meslek var. Bilişim meslekleri, muhasebe ve finans, kimyager ve jeolog gibi fen meslekleri, tarım bilimciler ve hemşirelik listede. Ana yol işveren sponsorluklu Skills in Demand vizesi. Yıllık maaş en az 79.423 AUD olmalı. Puanlı kalıcı vizeler de var. Her meslek için ayrı bir beceri değerlendirme kurumu var (ör. bilişim için ACS, mühendislik için Engineers Australia) ve İngilizce sınavı şart.
İsviçre'de aranan meslekler
İsviçre'nin açık meslek listesi yok. AB dışından işçi alımı yıllık kotayla sınırlı ve işveren, işi önce İsviçre ve AB'den birine veremediğini göstermek zorunda. Bu yüzden İsviçre pratikte yalnızca yüksek nitelikli uzmanlar için açık. Payı 4 yılda %2,1'den %1,7'ye düştü.
Hollanda, İngiltere ve ABD
Türk mezunların en çok gittiği bu üç ülkede resmî bir "aranan meslekler" listesi yok. Belirleyici olan işveren ve maaş:
- Hollanda: Kennismigrant (yüksek nitelikli göçmen) yolu. Tanınmış bir sponsor işveren ve maaş eşiği gerekiyor: aylık brüt 30 yaş ve üstü için 5.942 €, 30 yaş altı için 4.357 €, yeni mezunlar için daha düşük. Dil şartı yok.
- İngiltere: Skilled Worker vizesi. Lisanslı sponsor işveren, lisans düzeyinde bir iş ve yıllık en az £41.700 maaş (yeni mezun ve 26 yaş altında £33.400) gerekiyor. B2 İngilizce şartı var. İngiltere'nin "geçici açık meslekler listesi" lisans altı meslekler içindir, lisans mezununa ayrı bir kolaylık sağlamaz.
- ABD: Genel bir liste yok. Tek resmî liste hemşirelik ve fizyoterapi için. Ana çalışma vizesi H-1B işveren sponsorluğu ve kurayla veriliyor. Yaygın yol ABD'de yüksek lisans, ardından OPT ile çalışma ve H-1B.
Avrupa'da en çok aranan meslekler
Ülke listelerini yan yana koyunca Avrupa'da lisans mezunları için ortak açıklar belli: mühendislik, bilişim, sağlık (özellikle hemşirelik) ve öğretmenlik. AB ülkelerinin çoğunda ortak yol AB Mavi Kart: iş teklifi ve o ülkenin maaş eşiği yetiyor, çoğunda vize için dil şartı yok. Avrupa'daki açıkların büyük kısmı ise elektrikçi, marangoz, aşçı, bakım personeli gibi meslek lisesi düzeyindeki işlerde.
Bu yazıda olmayan Fransa, İrlanda, Polonya, Belçika, İspanya, BAE, İtalya ve Avusturya'yı da Yurt Dışı Ülke Rehberi'ne ekledik.
Diploma tanınması: hangi bölümlerde Türk diploması yetmez?
Bir meslek "düzenlenmiş" ise o ülkede çalışmak için diplomanın denkliği yetmez, ayrıca mesleki lisans gerekir. Türk mezunlar için en zor yollar şunlar:
- Tıp: Almanya'da Approbation (denklik, eksik varsa bilgi sınavı, tıbbi C1 Almanca), ABD'de USMLE sınavları ve ABD'de uzmanlık eğitimi, İngiltere'de PLAB sınavı, Hollanda'da BIG sınavları ve Hollandaca.
- Hukuk: Almanya ve Hollanda'da avukat olmak için o ülkenin hukuk eğitimi gerekiyor, Türk hukuk diploması bu yolu açmıyor. ABD'de bazı eyaletler (ör. New York), İngiltere'de SQE sınavları, Kanada'da NCA değerlendirmesi bir yol açıyor.
- Öğretmenlik: Hemen her ülkede düzenlenmiş meslek. İngiltere'de QTS gerekiyor ve Türkiye doğrudan başvurulabilen ülkeler arasında değil. Almanya'da çoğu eyalet iki branş ve ileri düzey Almanca istiyor.
- Eczacılık ve psikoloji: Eczacılıkta her ülkenin kendi sınavı var. Klinik psikologluk ABD ve İngiltere'de genellikle doktora gerektiriyor.
TÜİK verisindeki tablo da bunu doğruluyor: Sağlık (%0,9) ve eğitim (%0,8) alanları yurt dışına gidişin en düşük olduğu alanlar. Bu bölümlerde yurt dışı imkânsız değil, ama daha uzun ve daha pahalı bir yol.
Mühendislik, bilişim, işletme ve fen bilimlerinde ise genelde diploma denkliği yetiyor. Almanya'da anabin, Hollanda'da Nuffic, İngiltere'de Ecctis, ABD ve Kanada'da WES gibi kurumlar diplomayı değerlendiriyor.
Tercih yaparken yurt dışı için nelere bakmalı?
- Bölümün yurt dışı verisine bak. Seçtiğin bölümün yurt dışına gidiş oranını ve 17 ülkede seni bekleyen yolu Yurt Dışı Ülke Rehberi'nden görebilirsin.
- Yabancı dilde eğitimi düşün. Yabancı dilde eğitim veren programların mezunlarında yurt dışına gidiş oranı belirgin şekilde yüksek. Almanya'yı düşünüyorsan Almanca, Kanada'yı düşünüyorsan Fransızca ciddi avantaj.
- Düzenlenmiş meslek seçiyorsan yolu baştan öğren. Tıp, hukuk ya da öğretmenlik okuyup yurt dışında çalışmak istiyorsan, hedef ülkenin sınavlarını ve dil şartını tercihten önce araştır.
- Yurt dışını tek plan yapma. Mezunların yüzde 98'i Türkiye'de kalıyor. Bölümünün Türkiye'deki iş bulma oranına da bak: Bilgisayar Mühendisliği iş bulma oranı gibi sayfalarımızda her bölümün TÜİK verisi var. En hızlı iş bulunan bölümleri Hangi Bölümle En Hızlı İş Bulunur? yazısında anlattık.
- Vakıf üniversitesi burslarını değerlendir. Tam burslu vakıf mezunlarında yurt dışına gidiş oranı %8,6. Burslar ve ücretler için Vakıf Üniversitesi Ücretleri yazısına bakabilirsin.
- Listeni sıralamana göre kur. Hedeflediğin bölümleri Tercih Robotu ile sıralamana göre şans bandında görebilirsin.
Sık sorulan sorular
Yurt dışında iş imkânı olan bölümler hangileri?
TÜİK verisine göre mezunlarının en çok yurt dışına gittiği bölümler Moleküler Biyoloji ve Genetik, İşletme Mühendisliği, Matematik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği, Fizik Mühendisliği, Bilgisayar ve Yazılım Mühendisliği ile Ekonomi. Alan olarak bilişim ve mühendislik öne çıkıyor. Bu bölümlerde diploma denkliği genelde yetiyor, ayrı bir mesleki lisans gerekmiyor.
Yurt dışında en çok aranan meslekler neler?
Almanya, İsveç, Kanada ve Avustralya'nın resmî listelerinde ortak olarak mühendislik, bilişim, fen bilimleri ve sağlık (özellikle hemşirelik) meslekleri var. Norveç ve Avusturya gibi ülkelerde açığın büyük kısmı elektrikçi, marangoz gibi meslek lisesi düzeyindeki işlerde.
Yurt dışına en çok hangi ülkeye gidiliyor?
Almanya. Yurt dışına giden Türk lisans mezunlarının %22,0'si Almanya'da. Onu ABD (%16,9), İngiltere (%10,5), Hollanda (%8,3) ve Kanada (%5,2) izliyor. Almanya'nın payı artıyor, ABD'ninki azalıyor.
Japonya ve Rusya neden yok?
TÜİK'in verisine göre Türk lisans mezunlarının çok küçük bir kısmı bu ülkelere gidiyor. Japonya ilk 20 ülkenin içinde hiç olmadı. Rusya'nın payı %1,4'ten %0,7'ye düştü ve son veride ilk 20'nin dışında kaldı. Bu yüzden rehberimizde bu iki ülkeye yer vermedik.
Yurt dışında 2 yıllık bölümlerle iş bulunur mu?
Bulunabilir, ama kolay değil. Norveç, Avusturya, Fransa ve İspanya'nın açık meslek listelerindeki işlerin çoğu lisans değil, meslek eğitimi istiyor. İngiltere'nin geçici açık meslekler listesi de lisans altı meslekler için. Ama bu ülkelerde diplomanın meslek eğitimi olarak tanınması ve dil şartı ülkeye göre değişiyor. Ön lisans ile lisansın farkını Ön Lisans ve Lisans Farkı yazısında anlattık.
Yurt dışında çalışmak için hangi dil gerekiyor?
Ülkeye göre değişiyor. Almanya Mavi Kart, Hollanda, İsveç ve Norveç'te vize için dil şartı yok, ama iş hayatında ve düzenlenmiş mesleklerde yerel dil gerekiyor. İngiltere'de B2 İngilizce şartı var. Kanada ve Avustralya'da dil sınavı sonucu puanını belirliyor.
KKTC yurt dışı sayılır mı?
TÜİK verisinde KKTC ayrı bir ülke olarak sayılıyor ve Türk mezunların %1,9'u orada. Ama Türk diploması KKTC'de doğrudan geçerli olduğu için rehberimizde KKTC'yi ayrı bir ülke kartı olarak ele almadık.
Kaynaklar ve notlar
- Yurt dışına gidiş oranları, ülke payları, bölüm ve alan kırılımları: TÜİK Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri 2025 (bülten 58026, 23.10.2026) ve TÜİK veri tabloları. "4 yıl önce" sütunu 2021 verisidir; Biyomühendislik için 2021 oranı yayımlanmadı. Oran, Türkiye'de lisans bitirip yurt dışında uzun süre yaşayan Türk vatandaşlarının o bölümün mezunlarına oranıdır. TÜİK bölüm oranlarını yalnızca en yüksek 50 bölüm için, ülkeye göre bölüm dağılımını yalnızca ilk 5 ülke için yayımlıyor.
- İsveç: Arbetsförmedlingen meslek barometresi (Haziran 2026), Migrationsverket çalışma izni maaş şartı.
- Almanya: Federal İş Ajansı (BA) darboğaz analizi, Make it in Germany, Oturum Yasası §18g (AB Mavi Kart, 2026 eşikleri), anabin.
- Kanada: IRCC, Express Entry 2026 kategorileri (18.02.2026).
- Norveç: NAV Bedriftsundersøkelsen 2026, UDI.
- Avustralya: Jobs and Skills Australia (Core Skills Occupation List), İçişleri Bakanlığı (Core Skills eşiği, 1 Temmuz 2026'dan geçerli).
- İsviçre: Devlet Göç Sekreterliği (SEM).
- Hollanda: IND 2026 maaş eşikleri. İngiltere: GOV.UK Skilled Worker vizesi, Göç Danışma Komitesi (MAC). ABD: Çalışma Bakanlığı (DOL), USCIS.
- Ülke bilgilerinin son kontrolü: 20.11.2026. Maaş eşikleri her yıl güncelleniyor; başvurudan önce ilgili ülkenin resmî sayfasına bak.




